Το σώμα

Τα εξωτερικά γεννητικά όργανα της γυναίκας είναι η κλειτορίδα και τα χείλη, τα οποία μαζί αποτελούν το αιδοίο. Τα εξωτερικά χείλη (labia major) καλύπτουν τα εξωτερικά τμήματα του αιδοίου. Στη βάση γίνονται λεπτότερα και σχηματίζουν το περίνεο, το μυ ανάμεσα στον πρωκτό και στον κόλπο. Ανάμεσα στα εξωτερικά χείλη βρίσκονται τα εσωτερικά χείλη (labia minor). Στην επάνω πλευρά σχηματίζουν μια προστατευτική θήκη γύρω από την κλειτορίδα. Προστατεύουν επίσης την είσοδο της ουρήθρας.

Η περιοχή ανάμεσα στα εσωτερικά χείλη αποτελείται κυρίως από ένα χώρο που ονομάζεται πρόδομος του κόλπου. Από τη γέννηση αυτό το σημείο είναι καλυμμένο σχεδόν ολόκληρο από τον παρθενικό υμένα. Ο παρθενικός υμένας μπορεί να ποικίλει σε μέγεθος, σχήμα και ελαστικότητα, και μπορεί να σχιστεί κατά τη διάρκεια άθλησης, της χρήσεως ταμπόν, κατά τη διάρκεια της περιόδου ή κατά την κολπική διείσδυση. Σε μερικές γυναίκες υπάρχουν κομματάκια δέρματος γύρω από τον πρόδομο, τα οποία είναι υπολείμματα του παρθενικού υμένα.

Ο κόλπος

Ο κόλπος είναι το κανάλι που συνδέει το αιδοίο με τα εσωτερικά όργανα. Έχει μήκος 7 με 12 εκατοστά. Κατά τη διάρκεια της γόνιμης περιόδου μιας γυναίκας οι κολπικές εκκρίσεις είναι όξινες (με τη χημική έννοια), αλλά πριν την εφηβεία και μετά την εμμηνόπαυση το αιδοιικό περιβάλλον είναι αλκαλικό. Οι κολπικές εκκρίσεις προέρχονται από τους βαρθολίνιους αδένες και βαθύτερα από τον κόλπο, απ' όπου προέρχεται και η κολπική βλέννα. Αυτές οι εκκρίσεις είναι κανονικά διαφανείς ή υπόλευκες και άοσμες. Καθαρίζουν το αιδοιικό κανάλι και προστατεύουν τα εσωτερικά τοιχώματα του αιδοίου.

Η μήτρα

Η μήτρα έχει περίπου το μέγεθος και το σχήμα ενός αχλαδιού και αποτελείται από δύο τμήματα: τη μήτρα καθαυτή και τον τράχηλο της μήτρας. Μεταξύ εφηβείας και εμμηνόπαυσης ο βλεννογόνος χιτώνας στα εσωτερικά τοιχώματα της μήτρας μεγαλώνει κάθε μήνα για να αποτελέσει θρεπτικό υπόστρωμα για το έμβρυο. Αν δεν λάβει χώρα γονιμοποίηση, τότε ο βλεννογόνος χιτώνας της μήτρας αποβάλλεται: η περίοδος.

Ο τράχηλος της μήτρας έχει σχήμα κυλινδρικό μήκους περίπου 2,50 εκ., ένα στενό κανάλι που η πάνω άκρη του καταλήγει στη μήτρα και η κάτω στον κόλπο.

Όλες οι αλλαγές στη λειτουργία της μήτρας (περίοδος, εγκυμοσύνη, εμμηνόπαυση) ρυθμίζονται από ορμόνες που παράγονται από τον υποθάλαμο, την υπόφυση, τις ωοθήκες και επηρεάζονται από άλλες ουσίες που ονομάζονται προσταγλανδίνες. Οι προσταγλανδίνες είναι ουσίες που εκκρίνονται από τους ιστούς της μήτρας και προκαλούν τις μητρικές συσπάσεις. Αυτές οι ουσίες μπορούν να προκαλέσουν και τους πόνους της περιόδου. Η μήτρα συνδέεται με τους ωαγωγούς (σάλπιγγες) οι οποίοι περιέχουν τα ωάρια, και απ' όπου κάθε μήνα αφήνεται και ένα ελεύθερο.

Οι ωοθήκες

Οι ωοθήκες βρίσκονται στην πύελο (λεκάνη), στις δύο πλευρές της μήτρας. Ελαστικοί σύνδεσμοι τις κρατούν στη θέση τους. Πάνω από κάθε ωοθήκη βρίσκεται το «κροσσωτό» άνοιγμα της σάλπιγγας και οι "αγωγοί" της οδηγούν στη μήτρα. Αν και βρίσκονται κοντά, ωοθήκες και σάλπιγγες δεν έρχονται σε άμεση επαφή. Οι ωοθήκες παράγουν το ωάριο και το αποβάλλουν εκπληρώνοντας έναν ουσιαστικό ρόλο στο ορμονικό σύστημα. Είναι χρώματος ροζ έως γκρι, έχουν σχήμα αμυγδαλωτό και μήκος περίπου 3 εκ. Ένα στρώμα κυττάρων που λέγεται επιθήλιο καλύπτει τις ωοθήκες και απ' αυτό το στρώμα σχηματίζεται και το ωάριο. Χιλιάδες ανώριμα ωάρια μαζεύονται στις κοιλότητες στην επιφάνεια των ωαρίων. Παράλληλα με την παραγωγή ωαρίων οι ωοθήκες παράγουν και ορμόνες, τα οιστρογόνα και την προγεστερόνη.